مفهوم و مصداق شناسی استکبار
استکبار از ریشه «ک ـ ب ـ ر» و به معناى برتری خواهی [۱]، امتناع از پذیرش حق از روى عناد و تکبّر [۲] و خود بزرگ بینی دروغین [۳]است. اما این واژه در اصطلاح رایج به سلطه جویی استعمار و استثمار معنا می شود.
این واژه با مشتقاتش حدود 48 بار در قرآن کریم مورد توجه و عنایت قرار گرفته است. در فرهنگ و آموزه های قرآنی، استکبار دارای اقسام و مراتب مختلفی است، ولی بدترین حالت و نمود استکبار را می توان در عدم تمکین و تواضع در برابر فرامین حق تعالی و انبیای الهی مشاهده کرد. کما اینکه خدای متعال در این خصوص می فرماید: « وَ أَمَّا الَّذینَ كَفَرُوا أَ فَلَمْ تَكُنْ آیاتی تُتْلى عَلَیْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَ كُنْتُمْ قَوْماً مُجْرِمینَ؛[سوره جاثیه، آیه 31] امّا كسانى كه كافر شدند (به آنها گفته مىشود:) مگر آیات من بر شما خوانده نمىشد و شما استكبار كردید و قوم مجرمى بودید؟!»